Co to jest dożywocie?

Zgodnie z art. 908. § 1 Kodeksu cywilnego „Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”. Treść prawa dożywocia, a więc zakres zobowiązania się nabywcy nieruchomości do dożywotniego utrzymania zbywcy lub bliskich mu osób, określa z reguły, i to w sposób bardzo szczegółowy, umowa dożywocia. Przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub osobie mu bliskiej, lub też zbywcy i osobie bliskiej dożywotnie utrzymanie. W doktrynie panuje przekonanie, że umowę tą można uznać za „odmienne od uregulowania stosunków rodzinnych w Kodeksie opiekuńczym i rodzinnym, źródło stworzenia pomiędzy stronami więzi typowych dla stosunków zachodzących pomiędzy zobowiązanym do alimentacji oraz uprawnionym do takich świadczeń domownikiem” (Jezioro J., [w]: Kodeks Cywilny. Komentarz pod red. Prof. Dr hab. E. Gniewek, Warszawa 2006, str. 1355). Jeżeli z treści zawartej między stronami umowy nie wynika zobowiązania do utrzymywania jednej strony przez drugą to nie można powiedzieć, ażeby dana umowa zawierała prawo dożywocia po stronie jednej z osób. Treść umowy dożywocia jest jednak często mylona z prawem dożywotniego bezpłatnego użytkowania gruntu, czyli z ograniczonym prawem rzeczowym obciążającym daną rzecz (najczęściej– nieruchomość). Treścią prawa użytkowania jest używanie rzeczy i pobieranie pożytków, jakie rzecz przynosi. Zgodnie bowiem z treścią art. 252 Kodeksu cywilnego „rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie)”. W umowach darowizny bardzo często pojawia się na rzecz darczyńcy zapis ustanawiający na jego rzecz prawo użytkowania polegające na wyłącznym korzystaniu z gruntu o określonej powierzchni. Należy z całą mocą podkreślić, iż zapis taki nie stanowi prawa dożywocia i nie sytuuje obowiązku utrzymania darczyńcy.

Zobacz na www.kancelaria.pl
Tagi: , , , , ,